ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΝΗ ΡΑΨΩΔΙΑ

2011-10-05T07:58:00.000-07:00

Η μαγευτική Αλεξάνδρεια των χρόνων του Φαρούκ και της πανίσχυρης τότε ελληνικής κοινότητας. Ένα μωσαϊκό γεγονότων, εξελίξεων, προσωπικών

ιστοριών, ρίσκου κι επιτυχίας, ευτυχίας και δυστυχίας.
Με τραγική κατάληξη την επιστροφή σε μια Ελλάδα κακότυχη, φτωχή αλλά με δυναμισμό και προοπτικές. Από την Νέα Υόρκη, στην Αλεξάνδρεια κι’ από την Βηρυτό στο Βελιγράδι, τα Εμιράτα και την Αθήνα ο Γιώργος Λεονάρδος μας ταξιδεύει σ’ ένα κόσμο που δίπλα μας υπάρχει, δημιουργεί, παλεύει, ερωτεύεται και θρηνεί.
Μια περιήγηση στην Αλεξάνδρεια της εποχής του πολέμου, αλλά και μετά από αυτόν, με τους εφήμερους έρωτες και τις τυχοδιωκτικές επιχειρήσεις από την περιγραφή των οποίων αναδύεται μια πολυφυλετική, πολυπολιτισμική και κοσμοπολίτικη πολιτεία, που τίποτα δεν είχε να ζηλέψει από τα μεγάλα ευρωπαϊκά και αμερικανικά κέντρα.
Και μέσα από αυτή την ονειρεμένη πολιτεία αναδύεται ένας πραγματικός έ-ρωτας μεταξύ δύο παιδιών, που η θεά τύχη τους χάρισε πολλές χαρές και πε-ρισσότερες λύπες…
Η «Αλεξανδρινή Ραψωδία» συνθέτει ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα που συνδυάζει την γραφή του έμπειρου ιστοριογράφου με την διεισδυτική ματιά, του αναλυτή κοινωνικών καταστάσεων και προσωπικών αδιεξόδων. Ένα λεύκωμα πικρών αναμνήσεων από έναν ελληνισμό που δεν υπάρχει πια κι από αντιλήψεις και νοοτροπίες μιας κοινωνίας με υψηλούς στόχους και ένα διεθνισμό απαλλαγμένο από εθνικές προκαταλήψεις..
Ίσως, το ωριμότερο μέχρι σήμερα βιβλίο του…

ΞΕΚΛΕΙΔΩΝΟΝΤΑΣ ΤΗ ΜΥΣΤΙΚΗ ΘΟΥΛΗ

2010-09-30T08:22:00.000-07:00

Κυκλοφόρησε και βρίσκεται ήδη στα ράφια των βιβλιοπωλείων το νέο ιστορικό μυθιστόρημα του Γιώργου Λεονάρδου "Ξεκλειδώνοντας τη Μυστική Θούλη". Πρόκειται για ένα ακόμα ιστορικό μυθιστόρημα σχετικά με τους Έλληνες ωκεανοπόρους του 14ου και 15ου αιώνα προς το Νέο Κόσμο και την Ινδία.
Από τις ηλιόλουστες Κυκλάδες στη σκυθρωπή, αλλά μαγευτική Βενετία. Κι από εκεί, περίπου στην άκρη του κόσμου.Ένα μυθιστόρημα που ανατρέχει στην ιστορία των πρώτων εξερευνήσεων των θαλασσών και μια ναυτική, ταυτόχρονα, περιπέτεια.Με τα πρωτόγονα μέσα του 16ου αιώνα, Έλληνες θαλασσοπόροι αντιμετωπίζουν άγνωστες θάλασσες, μυστικιστικές δοξασίες και φοβερές θύελλες.
Από τους πάγους του Βόρειου Πόλου στις περίεργες καταιγίδες του Ατλαντικού.
Κι από τις ανεξερεύνητες θάλασσες των νησιών Φερόες, της Ισλανδίας και της Γροιλανδίας στα επικίνδυνα περάσματα του Βόρειου Ειρηνικού και της Βρετανικής Κολομβίας.
Ο Γιώργος Λεονάρδος μάς παίρνει μαζί του, με συναρπαστικό τρόπο, στα πιο απρόσιτα κι επικίνδυνα σημεία της Γης. Από την Εσχάτη Θούλη, που ενέπνευσε την κλασική αρχαιότητα –αλλά χρησιμοποιήθηκε και σαν μυστικό σύμβολο από τους ναζί–, μέχρι τα δυσκολότερα θαλασσινά περάσματα των μεγάλων ωκεανών, όπως το μυθικό πέρασμα του Ανιάν και το στενό του Έλληνα Ιωάννη Φωκά, ή Χουάν ντε Φούκα. Ταξιδεύουμε μαζί με τους ήρωες του βιβλίου σε μια περιπέτεια πλανεύτρα και θελκτική, που θα χαραχτεί ανεξίτηλα στη μνήμη μας.

«…Όμως, πριν απ’ όλα, Άνδρο, παιδί μου», είπε ο γέροντας Ζωσιμάς στο νεαρό μαθητή του, «πρέπει να ταξιδέψεις. Πρέπει να πας εκεί όπου πήγε ο Πυθέας ο Μασσαλιώτης. Στη μυθική, την Εσχάτη Θούλη, στη μαγική και αποκρυφιστική αυτή χώρα, για να μάθεις τα μυστήρια που διέπουν τον κόσμο μας. Εκεί, στην άκρη της Γης, όπου υπάρχει ένα πέρασμα που σε οδηγεί στον εσωτερικό κόσμο της Κοίλης Γης. Εκεί θα μάθεις τι είναι η Γη μας, τη θέση μας στο στερέωμα και τους γήινους και υποχθόνιους νόμους που μας κυβερνούν.…»

Ένα ιστορικό μυστικιστικό μυθιστόρημα και μια γοητευτική και συνάμα σαγηνευτική αφήγηση για τους φανατικούς των ταξιδιών και των εξερευνήσεων, αλλά και για όσους θα ήθελαν να γνωρίσουν τις κοσμογονικές και θρησκευτικές δοξασίες των λαών του 16ου αιώνα.

ΤΟ ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ Γ.Λ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΤΑΓΟΝΙΑ, ΤΗ ΓΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΓΥΡΟ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΑΠΌ ΤΟ ΜΑΓΓΕΛΑΝΟ, ΠΟΥ ΣΥΝΟΔΕΥΣΑΝ ΚΑΙ ΤΡΕΙΣ ΕΛΛΗΝΕΣ

2009-09-09T03:35:00.000-07:00

ΜΑΓΓΕΛΑΝΟΣ

ΤΡΕΙΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Το νέο βιβλίο για τη μεγάλη ανακάλυψη του Φερδινάνδου Μαγγελάνου

"ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ" Πολιτισμός
Ημερομηνία δημοσίευσης 18-05-10

Ο πολυσύνθετος κειμενικός κόσμος του Μαγγελάνου
Ο συγγραφέας αναφέρεται στη διαχρονική (έως την εποχή μας) δυναμική των αποτελεσμάτων της δράσης του θαλασσοπόρου

Της Αλκηστης Σουλογιαννη
Γιώργος Λεονάρδος «Μαγγελάνος. Τρεις Ελληνες στο τέλος του κόσμου». Εκδόσεις Α. Α. Λιβάνη, Αθήνα 2009, σελ. 400
ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ। Ο Γιώργος Λεονάρδος, αφού κατέθεσε στην ελληνική αγορά του βιβλίου ορισμένα δείγματα των επιλογών και των απόψεών του σχετικά με την αμιγή μυθοπλασία (1992-1997), επέλεξε στη συνέχεια (από το 1998 και εξής) να δοκιμάσει τρόπους δημιουργικής επεξεργασίας ιστορικών ζητημάτων ως βάση για την οργάνωση σύγχρονων κειμενικών κόσμων και ως πλαίσιο για τη διαλεκτική σχέση της γενικής ιστορικής πραγματικότητας με την υποκειμενική πρόσληψη.

Ιστορία και υποκειμενικότητα
Η δημιουργική επεξεργασία της Ιστορίας αποτελεί, ως γνωστόν, διαχρονική πρόκληση για την παραγωγή λογοτεχνικών κειμένων τόσο στον χώρο του ιστορικού μυθιστορήματος ως ιδιάζοντος γραμματολογικού είδους με την κυρίαρχη θέση της Ιστορίας, συνεπικουρούμενης από τη μυθοπλασία κατά την οργάνωση του κειμενικού κόσμου, όσο και στον χώρο της αμιγούς δημιουργικής γραφής, στο πλαίσιο της οποίας η μυθοπλασία αξιοποιεί μεν ιστορικά ζητήματα, διατηρεί όμως τον έλεγχο και την προτεραιότητα κατά την οργάνωση του κειμενικού κόσμου. Είναι αυτονόητο ότι ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δεύτερη περίπτωση, δεδομένου ότι με αυτόν ακριβώς τον τρόπο ελέγχεται η ευρηματικότητα, η διαχειριστική ικανότητα, κυρίως η κριτική και η συγκριτική αντίληψη του συγγραφέα σε ό,τι αφορά τη διαλεκτική σχέση ανάμεσα στη γενική ιστορική πραγματικότητα και στο υποκειμενικό, δηλαδή εντέλει το κειμενικό εδώ και τώρα.
Σε ό,τι αφορά τη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία, η δεύτερη αυτή περίπτωση αναγνωρίζεται σε ιδιαιτέρως σημαντικά προϊόντα αμιγούς δημιουργικής γραφής στο πλαίσιο της παραγωγής συγγραφέων, όπως είναι π.χ. ο Αλέξανδρος Κοτζιάς, ο Νίκος Κάσδαγλης, ο Ρόδης Ρούφος, ο Αντρέας Φραγκιάς, ο Θανάσης Βαλτινός, ο Βασίλης Βασιλικός, ο Μένης Κουμανταρέας, η Αθηνά Κακούρη, η Ρέα Γαλανάκη, η Μάρω Δούκα, ο Τάκης Θεοδωρόπουλος, ο Γιώργης Γιατρομανωλάκης ή ο Μάνος Ελευθερίου (η αναφορά είναι ενδεικτική και όχι βεβαίως εξαντλητική).
Μέσα στο ποικιλόμορφο τοπίο της σύγχρονης ελληνικής πεζογραφίας, τα κείμενα του Γ. Λεονάρδου, που αποτελούν τεκμήρια δημιουργικής επεξεργασίας της γενικής ιστορικής πραγματικότητας έστω και χωρίς να παρέχουν σαφείς δείξεις για τη δημιουργική διαχείριση της γλώσσας, φαίνεται να συνδέονται μάλλον με αυτή τη δεύτερη περίπτωση, αν και είναι ευδιάκριτος ο προσανατολισμός του συγγραφέα προς μια δήλωση εκλεκτικής συγγένειας με το μεγάλο ιστορικό μυθιστόρημα του ελληνικού Μεσοπολέμου. Είναι πάντως φανερό ότι η μυθοπλασία βασίζεται μεν σε αρχειακές και βιβλιογραφικές πηγές (οι οποίες, άλλωστε, συμπληρώνουν ως παρακείμενες αναφορές τον κειμενικό κόσμο των βιβλίων), αποτελεί όμως πρωτότυπο προϊόν της συνδυαστικής ικανότητας και της αισθητικής του συγγραφέα.
Επιλογή προσωπικοτήτων
Με τα κείμενα αυτά, κυρίως με τα τέσσερα βιβλία που αφορούν τους Παλαιολόγους (2005 - 2008), ο Γ. Λεονάρδος φαίνεται ότι έχει αρχίσει να συντάσσει μια πρόταση για την κριτική πρόσληψη ιστορικών ζητημάτων, σύμφωνα με την οπτική του συγγραφέα. Το παρόν βιβλίο συμβάλλει ιδιαιτέρως στην περαιτέρω ανάπτυξη της πρότασης αυτής και κυρίως οριστικοποιεί τη δήλωση προθετικότητας του συγγραφέα σε ό,τι αφορά την επιλογή των ιστορικών προσώπων που λειτουργούν ως κεντρικοί άξονες για την οργάνωση των κειμενικών του κόσμων: πρόκειται για πολύπλευρες προσωπικότητες με πολυσύνθετη συμπεριφορά που προκαλεί εξίσου πολυσύνθετες αντιδράσεις στο άμεσο και στο ευρύτερο περιβάλλον.
Στην προκειμένη περίπτωση αποτυπώνεται ένας πολυσύνθετος κειμενικός κόσμος ως πεδίο της πολυσύνθετης δράσης του Φερδινάνδου Μαγγελάνου, μέσα στην ανήσυχη ατμόσφαιρα του 16ου αιώνα και σε συγχρονική διάσταση, που αφορά τον περίπλου της Γης, τη γνώση που ο περίπλους εξασφάλισε, αλλά και τις έντονες διαπροσωπικές σχέσεις του Μαγγελάνου με τα πληρώματα των καραβιών του (μεταξύ των οποίων ένας ναυτικός από τη Χίο, ένας από το Ναύπλιο και ένας από τη Ρόδο), που ευθύνονται για τον τραγικό του θάνατο. Ο κειμενικός κόσμος του παρόντος βιβλίου εκτείνεται και σε μια διαχρονική διάσταση, που αφορά τη διαχρονική (έως την εποχή μας) δυναμική των αποτελεσμάτων της δράσης του Μαγγελάνου.
Αυτά τα δεδομένα αποτελούν τις παραμέτρους για την ανάπτυξη της πλούσιας πληροφορητικότητας του βιβλίου, την οποία εξασφαλίζουν πλείστα στοιχεία ιστορικά, πολιτισμικά (και μάλιστα σε μια διαπολιτισμική θεώρηση), ανθρωπολογικά, εθνολογικά, φυλετικά.
Όλο αυτό το υλικό διεκπεραιώνει η οικονομία μιας εκτενέστατης και παραστατικής αφήγησης που επικρατεί στο βιβλίο σύμφωνα με την κοινή χρήση της γλώσσας, ενισχυμένη πάντως από την οργάνωση των γραμματικών εικόνων ως στοιχείων μιας πολυεπίπεδης τοιχογραφίας, όπου εντάσσονται και ποικίλα στοιχεία μιας σύνθετης ανθρωπογεωγραφίας.
Φορέας αρχών και ιδεών
Τη δομή των δέκα κεφαλαίων, η οποία αντιστοιχεί στην εξέλιξη του περίπλου της Γης, όπως οργάνωσε και ξεκίνησε ο Μαγγελάνος και όπως ολοκλήρωσαν οι στασιαστές σύντροφοί του, συμπληρώνει ένα αυτοαναφορικό του συγγραφέα επίμετρο ως αποτύπωση του εργαστηρίου της συγγραφής του παρόντος βιβλίου και ως τεκμηρίωση της οπτικής του Γ. Λεονάρδου. Η οπτική αυτή, αφενός, έρχεται να προστεθεί στην πρισματική εικόνα του Μαγγελάνου, όπως έχει διαμορφωθεί κατά τη ροή του χρόνου, και αφετέρου δηλώνει τη διαδικασία, σύμφωνα με την οποία το ιστορικό πρόσωπο του Μαγγελάνου φαίνεται να λειτουργεί ως προσωπείο-φορέας αρχών και ιδεών με συγχρονική, αλλά και διαχρονική εφαρμογή και με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την εξέλιξη της ιστορίας και του πολιτισμού, γενικότερα.
Με τον τρόπο αυτό, και κατά τη συνήθη πρακτική του, ο Γ. Λεονάρδος φαίνεται να υπερασπίζεται όχι πλέον την επιλογή του, αλλά το ίδιο το ιστορικό πρόσωπο, το οποίο οδηγεί στην αναγνώριση της οντολογίας και της ηθικής του κειμενικού κόσμου κάτω από την οπτική του σύγχρονου συγγραφέα.
****************

Μερικές φωτογραφίες από την περιπλάνηση του συγγραφέα στα ίχνη του Μαγγελάνου, προκειμένου να συγγράψει το βιβλίο για τη μυθιστορηματική αυτή περιήγηση του μεγάλου θαλασσοπόρου, η οποία όμως βασίζεται σε ιστορικά και αρχειακά στοιχεία.

Το νέο βιβλίο του Γιώργου Λεονάρδου, αυτή τη φορά για τον Μαγγελάνο και τη μεγάλη θαλασσοπορεία του συνάντησε το μεγάλο ενδιαφέρον του αναγνωστικού κοινού, που ανταποκρίθηκε στην έκδοσή του από τον εκδοτικό Οίκο Λιβάνη.
Πρόκειται για την απίθανη περιπέτεια του Πορτογάλου θαλασσοπόρου - που επέλεξε στη συνέχεια την ισπανική υπηκοότητα - ο οποίος με το επίτευγμά του απέδειξε ότι η γη είναι σφαιρική και όχι επίπεδη, κατά τις μέχρι τότε δοξασίες της θρησκευτικής κοινότητας.
Όμως, το κυριότερο στοιχείο στο έργο αυτό που έρχεται στο φως της δημοσιότητας είναι η συμμετοχή τουλάχιστον τριών Ελλήνων ναυτικών, ως επιτελών, στο στολίσκο των Μολούκων, όπως επονομάστηκαν τα πέντε πλοία του θαλασσοπόρου, που ξεκίνησαν από τη Σεβίλλη προς δυσμάς και επέστρεψαν από ανατολάς.
Υπάρχουν βέβαια και άλλες πρωταρχικής σημασίας πληροφορίες στο βιβλίο αυτό σχετικά με το όνομα της Παταγονίας, τη συμπεριφορά και την κοινωνικότητα των ιθαγενών που συνάντησαν κ.ά.
Για τη σύνταξη αυτού του βιβλίου ο Γ.Λ. Ταξίδευσε πρόσφατα στην Ανταρκτική, το Ακρωτήριο Χορν, Τα Στενά του Μαγγελάνου και την Παταγονία.

Στιγμιότυπα από την Παταγονία, την Ανταρκτική, τα Στενά του Μαγγελάνου και τη Γη του Πυρός

2009-03-17T09:38:00.000-07:00

Ο Γ. Λ. επισκέφθηκε πρόσφατα την Ανταρκτική, την Παταγονία, τα Στενά του Μαγγελάνου και το Ακρωτήριο Χορν (Cape Horn). Μερικά στιγμιότυπα από το ταξίδι αυτό...

Η τελετή απονομής των Κρατικών Βραβείων - Βράβευση του Γιώργου Λεονάρδου με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος

2009-03-17T09:04:00.000-07:00

Την Κυριακή 15/3/2009 σε μια λιτή τελετή στην αίθουσα του Παρνασού, ο συγγραγφέας Γιώργος Λεονάρδος έλαβε από τον υπουργό Πολιτισμού, κ.Αντώνη Σαμαρά, το Κρατικό Βραβείο μυθιστορήματος για το ιστορικό του μυθιστόρημα "Ο Τελευταίος Παλαιολόγος", που είναι το τρίτο βιβλίο της τριλογίας για την παλαιολόγεια δυναστεία.

Μετά τη βράβευσή του ο Γ.Λ. δήλωσε στους δημοσιογράφους οι οποίοι του ζήτησαν να σχολιάσει τη βράβευσή του, τα εξής:

"Ευχαριστώ πολύ για το βραβείο, το οποίο οφείλω κατά κύριο λόγο στους αναγνώστες, οι οποίοι με τη συμπαράσταση και την αρωγή τους με βοήθησαν από το πρώτο μου βιβλίο να πάω στο δεύτερο, από το δεύτερο στο τρίτο κ.ο.κ. για να έχω συγγράψει μέχρι σήμερα το δέκατο πέμπτο. Επίσης ευχαριστώ τον εκδοτικό οίκο Λιβάνη, τους συνεργάτες μου εκεί, και βέβαια τη Γιώτα και τον Ηλία Λιβάνη, που ανέδειξαν τα βιβλία, για να χαίρομαι αυτή τη στιγμή εδώ στην άπονομή του Κρατικού Βραβείου Μυθιστορήματος, το οποίο θεωρώ ως επιστέγασμα της όλης προσπάθειας που ξεκίνησε πριν από πολλά χρόνια, όταν έμαθα να διαβάζω και άρχισα να διαβάζω μυθιστορήματα. Διαβάζοντας αυτά τα μυθιστορήματα πίστευα με το παιδικό μου μυαλό μου τότε ότι οι συγγραφείς τους είναι μικροί θεοί που γεννούν ανθρώπους, τους μεγαλώνουν και τους πεθαίνουν. Και σιγά σιγά μου δημιουργήθηκε η φιλοδοξία να γίνω κι εγώ ένας μικρός θεός.
"Αυτό το βραβείο μου δίνει την ικανοποίηση ότι πραγματοποίησα το όνειρο να γίνω συγγραφέας, ανεξάρτητα αν πέτυχα ή δεν πέτυχα, που θα το κρίνουν άλλοι κι όχι εγώ.
"Ευχαριστώ την επιτροπή και όλους τους παρόντες και το βραβείο το αφιερώνω στους αναγνώστες μου και στη σύζυγό μου, τη Μάτα. που με ακολούθησε και μου συμπαραστάθηκε και στα πάνω μου και στα κάτω μου, στις εξάρσεις και στις υφέσεις μου".

Μαζί με τον Γ.Λ. βραβεύτηκαν για τα έργα τους οι εξής:
-Μαρτυρία- χρονικό: «Δακρυσμένη Μικρασία, 1919-1922: Τα χρόνια που συντάραξαν την Ελλάδα» του Βασίλη Ι. Τζανακάρη (Μεταίχμιο)
-Δοκίμιο: «Το ποιητικό τοπίο του ελληνικού 19ου και 20ού αιώνα» του Βαγγέλη Αθανασόπουλου (Καστανιώτης)
-Διήγημα: «Φιλοδοξίες κήπου» της Ευγενίας Φακίνου (Καστανιώτη).
-Ποίηση: «Λιμός» της Δήμητρας Χ. Χριστοδούλου (Νεφέλη).
-Το Μεγάλο Βραβείο για το σύνολο του έργου απονέμεται ομόφωνα στον Κώστα Γεωργουσόπουλο.
-Το νέο βραβείο για λογοτεχνικό περιοδικό απονέμεται εξ ημισείας στα έντυπα «Η λέξη» και «Νέα Εστία».

Την Κριτική Επιτροπή αποτελούσαν οι Παναγιώτης Μαστροδημήτρης (πρόεδρος), Γιώργος Ανδρειωμένος, Δημήτρης Λαμπρέλλης, Κώστας Μπουρναζάκης, Κώστας Σοφιανός, Λώρη Κέζα, Χαρίκλεια Δημακοπούλου, Κώστας Ασημακόπουλος και Γεράσιμος Ζώρας.

Άρθρο του Γιώργου Αριστηνού στη «Βιβλιοθήκη» της «Ελευθεροτυπίας»Που δημοσιεύθηκε στις 6/2/2009

2009-02-12T00:05:00.000-08:00

ΜΕ ΟΝΟΜΑ ΒΑΡΥ ΣΑΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Προκρίνοντας την επιστημονική τεκμηρίωση και τη στιλιστική ουδετερότητα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΕΟΝΑΡΔΟΣΣοφία Παλαιολογίνα Από το Βυζάντιο στη Ρωσία«Α.Α. ΛΙΒΑΝΗΣ»ΣΕΛ. 381Με μοναδικό της εφόδιο το πραγματικά βαρύ σαν ιστορία επίθετό της, μια γυναίκα θα αφήσει τα υποδουλωμένα πλέον εδάφη της βυζαντινής αυτοκρατορίας, θα περάσει την εφηβεία της στους διαδρόμους του Βατικανού και τα αρχοντικά των ευγενών και θα ακολουθήσει, παρά τις αρχικές αντιρρήσεις της, τη μοίρα που της ετοίμασαν η παπική αυλή και τα διαπλεκόμενα συμφέροντα της εποχής, κάνοντας έναν γάμο με τον Ιβάν, πρίγκιπα της Μοσχοβίας και μετέπειτα τσάρο της Ρωσίας. Στη «Σοφία Παλαιολογίνα» ο Γιώργος Λεονάρδος, ο οποίος σε προηγούμενα βιβλία του έδειξε ότι έχει ιδιαίτερα εντρυφήσει τόσο στην περίοδο πριν και μετά την Άλωση όσο και σε άλλα πρόσωπα της φερώνυμης δυναστείας, ασχολείται με τη Ζωή Παλαιολόγου, κόρη του Θωμά, τελευταίου κληρονόμου του θρόνου της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Η Ζωή, που θα ζήσει μαζί με τα δύο αδέλφια της, Μανουήλ και Ανδρέα, για ένα διάστημα στη Ρώμη, υπό την άγρυπνη προστασία του Βησσαρίωνα, και θα αναγκασθεί να ασπασθεί τον καθολικισμό, μετά τον γάμο της θα ονομασθεί Σοφία, θα αποκαταστήσει με την παρουσία της το χαμένο γόητρο της Ορθοδοξίας και θα χαρίσει την αίγλη της στον Ιβάν, ο οποίος εφεξής θα αποκαλείται τσάρος, παραφθορά από τον ρωμαϊκό τίτλο του Καίσαρα, στον οποίο είχε δικαίωμα η Σοφία. Στο πρώτο μέρος του βιβλίου δεσπόζει η μορφή του Βησσαρίωνα, του πεφωτισμένου κληρικού και επιδέξιου διπλωμάτη που «μύριζε εξυπνάδα», ο οποίος, ακόμα και όταν κάθε ελπίδα ανάκτησης των βυζαντινών εδαφών είχε οριστικά χαθεί, δεν έπαψε να αγωνίζεται. Ο ρόλος του προξενητή στον γάμο της Ζωής υπαγορεύτηκε από ένα αλάθητο πολιτικό ένστικτο: να εμπιστευθεί σε μια ανερχόμενη δύναμη τη συνέχιση της χιλιόχρονης παράδοσης και της ακτινοβολίας της Ορθοδοξίας, που θα μπορούσε να ανακόψει την οθωμανική απειλή. Οι προβλέψεις του θα επαληθευθούν, αφού η Μόσχα θα γίνει η Τρίτη Ρώμη, σύμφωνα με το leitmotiv της ρωσικής ιστορίας, και τα λόγια ενός Ρώσου μοναχού του 16ου αιώνα θα προσλάβουν εμβληματικό χαρακτήρα στο στόμα του Ιβάν του Τρομερού, ήρωα στην ομώνυμη ταινία του Αϊζενστάιν: «Οι δύο "Ρώμες" έπεσαν, αλλά η τρίτη, η Μόσχα, δεν θα πέσει».Αλλά και η Σοφία Παλαιολόγου θα σταθεί αντάξια των προσδοκιών του. Τόσο η παιδεία της και ο δυναμικός της χαρακτήρας όσο και το βυζαντινό γονίδιο της μηχανορραφίας θα επηρεάζουν μόνιμα και αποφασιστικά τον σύζυγό της. Με δικές της υποδείξεις ο Ιβάν ο Γ' θα εδραιώσει την εξουσία του στο εσωτερικό μέτωπο, θα καθυποτάξει τις ισχυρές γειτονικές πόλεις - κράτη και θα απαλλαγεί μια για πάντα από τους Τατάρους, στους οποίους η χώρα του ήταν υποτελής, κάτι που αναγνώρισε δημοσίως το 2007 ο Αλεξέι Πετρούσεφ, πρώην διευθυντής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας. «Εκείνοι που διαβάζουν Ιστορία πρέπει να γνωρίζουν ότι η ασφάλεια της πατρικής μας γης ξεκινά στη Ρωσία από τον 15ο αιώνα, όταν η Σοφία Παλαιολογίνα παντρεύτηκε τον Ιβάν Γ'. Ασχολήθηκε σοβαρά με το αντικείμενο της πληροφόρησης και της ασφάλειας της χώρας και της ένωσης και της υπεράσπισης των ρωσικών εδαφών». Θα καλέσει αρχιτέκτονες και καλλιτέχνες από την Ιταλία, που θα κτίσουν το παλάτι, τα τείχη του Κρεμλίνου, μια σειρά από επιβλητικούς ναούς και λαμπρά οικοδομήματα και θα μετατρέψουν τη Μόσχα από μια ξύλινη παραγκούπολη σε πρωτεύουσα μιας υπολογίσιμης πολιτικής δύναμης, σεβαστής από εχθρούς και φίλους. Ωστόσο, ο χαρακτηρισμός της «Σοφίας Παλαιολογίνας» ως ιστορικού μυθιστορήματος πολύ φοβούμαι ότι όχι μόνον δεν είναι ακριβής ειδολογικά, αλλά αδικεί και τον μόχθο του συγγραφέα. Ο Γ. Λεονάρδος, αντί για την ελευθερία ή την αυθαιρεσία της φαντασίας, προκρίνει την επιστημονική τεκμηρίωση, πράγμα που εξηγεί και τη στιλιστική ουδετερότητα, αποφεύγει επιδεικτικά «ευρήματα», όπως κάνουν η Λεία Βιτάλη στην «Ιερή Παγίδα» και ο Μίκα Βαλτάρι στον «Μαύρο Άγγελο», (για να χρησιμοποιήσω δύο ενδεικτικά παραδείγματα που αναφέρονται στην Άλωση της Κωνσταντινούπολης) και αφήνει το βάρος της υποκειμενικής οπτικής στους ώμους του αφηγητή Δημήτρη Λάσκαρι, παιδικού φίλου της Ζωής Παλαιολόγου, που όχι μόνο τη συνόδευσε στη μακρινή Μόσχα, αλλά υπήρξε ο έμπιστος άνθρωπός της, στον οποίο η ίδια και ο σύζυγός της ανέθεσαν δύσκολες αποστολές. Παρ' όλα αυτά θα ήταν χρήσιμη μια συστηματική μελέτη που να εξηγεί την άνθηση του ιστορικού μυθιστορήματος στις μέρες μας, τόσο σε διεθνές επίπεδο όσο και στη χώρα μας. Από την εποχή του Ουόλτερ Σκοτ και τις «μεταφυτεύσεις» του «Ιβανόη» του στην ελληνική πραγματικότητα, με τον «Αυθέντη του Μορέως» του Ραγκαβή, τον «Λουκή Λάρα» του Βικέλα, ακόμα και την «Πάπισσα Ιωάννα» του Ροΐδη, έχει περάσει πολύς καιρός, οι δε ιδεολογικές ανάγκες ή λογοτεχνικές αναζητήσεις τις οποίες κλήθηκε να υπηρετήσει το ιστορικό μυθιστόρημα έχουν αλλάξει ριζικά. Ο όρος σήμερα χρησιμοποιείται συλλήβδην στα εξώφυλλα και στις κριτικές για να στεγάσει εντελώς διαφορετικά έργα, τόσο ως προς τις αφετηρίες τους όσο και ως προς τις προθέσεις τους. Η Ιστορία γίνεται ο καμβάς όπου ο καθένας κεντάει με το δικό του υφάδι, άλλοτε για να καλύψει τα κενά της, άλλοτε για να φωτίσει τα σκοτεινά της χάσματα και τα πρόσωπα και άλλοτε για να την επινοήσει. Υπ' αυτή την έννοια ο φιλοσοφικός στοχασμός στα «Απομνημονεύματα του Αδριανού» της Γιουρσενάρ δεν έχει καμία απολύτως σχέση με την περιγραφική αναπαράσταση της μάχης των Θερμοπυλών στις «Πύλες της φωτιάς» του Στίβεν Πρέσφιλντ. «Η αλήθεια είναι πως διαβάζοντας τα σύγχρονα "ιστορικά" μυθιστορήματα διαπιστώνουμε ότι στα περισσότερα ο χρονότοπος της δράσης λειτουργεί ως αβαθής οθόνη θεάματος και ότι ο αναγνώστης γίνεται απλώς θεατής της εικονοποίησης μιας μασκαράτας της παρελθούσης εποχής», γράφει η Τζίνα Πολίτη στη μελέτη της «Δοκίμια για το ιστορικό μυθιστόρημα». Αυτή την παγίδα αποφεύγει ο Γ. Λεονάρδος, τόσο στα προηγούμενα βιβλία του όσο και στη «Σοφία Παλαιολογίνα». Συνδυάζει την τέρψη με την ωφέλεια, επαναφέρει δηλαδή τη γνωστική παράμετρο που συνδέεται με τις αρχές του Διαφωτισμού. Ο τρόπος με τον οποίο ενσωματώνει στην αφήγηση πληροφορίες και γεγονότα και η προσοχή στις λεπτομέρειες που αναπλάθουν την εποχή, καρπός ενδελεχούς και μακροχρόνιας έρευνας σε πηγές και αρχεία, καθώς και ο περιορισμός της μυθοπλασίας στα απολύτως απαραίτητα (π.χ. στους διαλόγους μεταξύ των προσώπων) βοηθούν τον μέσο αναγνώστη, που ενδεχομένως θεωρεί βαρετό ή δυσνόητο ένα αμιγώς επιστημονικό σύγγραμμα, να μάθει άγνωστες πτυχές που δεν αλλοιώνουν την ιστορική ακρίβεια και συγχρόνως δεν μετριάζουν την απόλαυση της ανάγνωσης.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΡΙΣΤΗΝΟΣ
ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ - 06/02/2009

2008-12-09T08:19:00.000-08:00

Το Κρατικό βραβείο μυθιστορήματος απονεμήθηκε εφέτος στο συγγραφέα Γιώργο Λεονάρδο για το ιστορικό μυθιστόρημά του "Ο Τελευταίος Παλαιολόγος".

Συνεδρίασε χθες (8/12/2008) η Επιτροπή Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας και ψήφισε τα βιβλία που λαμβάνουν βραβεία για το 2007.
Μαρτυρία- χρονικό: «Δακρυσμένη Μικρασία, 1919-1922: Τα χρόνια που συντάραξαν την Ελλάδα» του Βασίλη Ι. Τζανακάρη (Μεταίχμιο). Δοκίμιο: «Το ποιητικό τοπίο του ελληνικού 19ου και 20ού αιώνα» του Βαγγέλη Αθανασόπουλου (Καστανιώτη). Μυθιστόρημα: «Ο τελευταίος Παλαιολόγος» του Γιώργου Λεονάρδου (Λιβάνης).
Διήγημα: «Φιλοδοξίες κήπου» της Ευγενίας Φακίνου (Καστανιώτη). Ποίηση: «Λιμός» της Δήμητρας Χ. Χριστοδούλου (Νεφέλη). Το Μεγάλο Βραβείο για το σύνολο του έργου απονέμεται ομόφωνα στον Κώστα Γεωργουσόπουλο. Το νέο βραβείο για λογοτεχνικό περιοδικό απονέμεται εξ ημισείας στα έντυπα «Η λέξη» και «Νέα Εστία». Την Κριτική Επιτροπή αποτελούν οι Παναγιώτης Μαστροδημήτρης (πρόεδρος), Γιώργος Ανδρειωμένος, Δημήτρης Λαμπρέλλης, Κώστας Μπουρναζάκης, Κώστας Σοφιανός, Λώρη Κέζα, Χαρίκλεια Δημακοπούλου, Κώστας Ασημακόπουλος και Γεράσιμος Ζώρας.

2008-11-11T08:39:00.000-08:00

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ

Την Τρίτη 23 Δεκεμβρίου 2008 και ώρα 7 μμ. θα πραγματοποιηθεί στο βιβλιοπωλείο ‘‘ΙΑΝΟΣ’’, στην οδό Σταδίου, παρουσίαση και συζήτηση των αναγνωστών με τον Γιώργο Λεονάρδο για το ελληνικό ιστορικό μυθιστόρημα και θα γίνουν προτάσεις για την επιλογή βιβλίων.

Σοφία Παλαιολογίνα-Από το Βυζάντιο στη Ρωσία

2008-10-23T00:55:00.000-07:00

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Λιβάνη το νέο μου ιστορικό μυθιστόρημα με τίτλο "Σοφία Παλαιολογίνα-Από το Βυζάντιο στη Ρωσία".
Μια εργασία που κράτησε δύο χρόνια σε αναζήτηση στοιχείων, πέραν της συγγραφής του, με ερευνητικά ταξίδια από τη Ρώμη και το Μυστρά μέχρι τη Ρωσία, όπου η πρωταγωνίστρια του ιστορικού αυτού μυθιστορήματος , η Ζωή Σοφία Παλαιολογίνα μεγαλούργησε, αφήνοντας ανεξίτηλη τη σφραγίδα της στην Ιστορία της χώρας αυτής.
Θα πρέπει να σημειώσω ότι παρά το γεγονός ότι στη Ρωσία η Σοφία Παλαιολογίνα είναι ευρύτατα γνωστή από τα πεπραγμένα της και την αγωνία της να εξυψώσει τη νέα της πατρίδα στο επίπεδο των άλλων δυτικών χωρών της εποχής της, στη χώρα μας δυστυχώς δεν έχει γραφεί κάποιο βιβλίο γι αυτή, παρά μόνο δύο άρθρα σε ιστορικά περιοδικά, και συγκεκριμένα από τον αξέχαστο φίλο μου Κώστα Σαρδελή στο περιοδικό «Ιστορία», τον Ιανουάριο του 1972 και τον κ. Άκη Λυμούρη στο τεύχος 54 του Σεπτεμβρίου 2006 του περιοδικού «Ιστορικά Θέματα».
Το ότι αναγνωρίζουν οι Ρώσοι επίσημοι το έργο της Ζωής Σοφίας Παλαιολογίνας για την ανύψωση της πατρίδας τους, αντικατοπτρίζεται και στη δήλωση του τέως διευθυντή της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ρωσίας, Αλεξέι Πατρούσεφ, την Ημέρα των Σωμάτων Ασφαλείας, στις 19/12/2007.
Σε ομιλία του προς τους συμπατριώτες του δημοσιογράφους, που είχε καλέσει στα γραφεία της άλλοτε… KGB, ο Πατρούσεφ δήλωσε μεταξύ άλλων τα εξής:
«Η ασφάλεια διαδραματίζει πάντα έναν πολύ σημαντικό ρόλο για τη σταθερότητα του κράτους, την εξασφάλιση της κυριαρχίας του και τη διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητάς του. Εκείνοι που διαβάζουν Ιστορία πρέπει να γνωρίζουν ότι η ασφάλεια της πατρικής μας γης ξεκινά στη Ρωσία από το 15ο αιώνα, όταν η Σοφία Παλαιολογίνα παντρεύτηκε τον Ιβάν Γ΄. Όντας ανιψιά του τελευταίου Βυζαντινού αυτοκράτορα, ασχολήθηκε σοβαρά με το αντικείμενο της πληροφόρησης και της ασφάλειας της χώρας και της ένωσης και υπεράσπισης των ρωσικών εδαφών».
Η αναφορά αυτή του Πατρούσεφ αποτελεί μια ακόμα αναγνώριση εκ μέρους των σύγχρονων Ρώσων του εθνικού έργου που επιτέλεσε στη χώρα τους η Σοφία Παλαιολογίνα και την παραδοχή τους για την αγάπη της προς τη νέα της πατρίδα.
Δυστυχώς στην Ελλάδα, η Σοφία Παλαιολογίνα δεν «ευτύχησε» τέτοιας αναγνώρισης όπως στη δεύτερη πατρίδα της, ακόμα και περίπου πέντε αιώνες μετά το θάνατό της, πέραν των άρθρων των προμνημονευθέτων συγγραφέων.
Ας είναι. Κάλλιο αργά παρά ποτέ. Λοιπόν έχουμε και λέμε τον αγαπητό φίλο και συγγραφέα Ανδρέα Ανδριανόπουλο, ο οποίος γράφει τα εξής:
«Από το Μυστρά στη Ρώμη κι από εκεί στη μεσαιωνική και σκοτεινή Μόσχα. Η πορεία της Ζωής-Σοφίας Παλαιολογίνας καθρεφτίζει την κατάρρευση ενός πολιτισμού και την ανατολή ενός καινούριου. Κληρονόμος των αυτοκρατορικών τίτλων της Δεύτερης Ρώμης, της κατακτημένης πια Κωνσταντινούπολης, η τολμηρή πριγκίπισσα του Βυζαντίου ξέφυγε από τις μηχανορραφίες του Βατικανού για να δημιουργήσει, ως σύζυγος του Ιβάν Γ΄, το μεγαλείο της Τρίτης Ρώμης, δηλαδή της αναδυόμενης Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Η γιαγιά του Ιβάν Δ΄ του Τρομερού, η πρώτη τσαρίνα της Ιστορίας, η ορκισμένη αντίπαλος των Τουρκομογγόλων Τατάρων, που μέχρι τις μέρες της καταδυνάστευαν τα εδάφη της Ρωσίας, ζωντανεύει μέσα από τις σελίδες του καινούριου ιστορικού μυθιστορήματος του Γιώργου Λεονάρδου. Και μας φέρνει σε επαφή με πτυχές της Ιστορίας ελάχιστα γνωστές.Ιστορική πραγματεία, αγωνιώδες θρίλερ, ξύπνημα μνήμης για την πραγματική δύναμη της Ορθοδοξίας, το βιβλίο εισβάλλει με δύναμη ηλεκτρικού σιδηροδρόμου στο χώρο της ιστορικής συνειδητοποίησης»’’.
Πιστεύω ότι θα το ευχαριστηθούν όλοι όσοι το διαβάσουν. Γιατί κακά τα ψέματα και τα επικριτικά λόγια για το είδος αυτό ιστορικής μυθοπλασίας, το οποίο οι Έλληνες καλλιέργησαν από τα πολύ παλιά χρόνια.
Το ιστορικό μυθιστόρημα προσφέρει ψυχαγωγία. Και ως ψυχαγωγία εννοώ , πέραν της διασκέδασης και της απόδρασης από την καθημερινότητα, την αγωγή ψυχής που όλοι χρειαζόμαστε.

Ο Ιησούς ευλογεί η Ζωή Σοφία Παλαιολογίνα και τον καρδινάλιο Βησσαρίωνα μαζί με τους άλλους συνοδοιπόρους τους στην ιταλική πόλη Ούρμπινο που βρίσκεται σε απόσταση περίπου 300 χιλιομέτρων βορειανατολικά της Ρώμης.Η εικόνα είναι φιλοτεχνημένη σε ένα λάβαρο της ιταλικής αυτής πόλης, που απέχει περί τα τριακόσια χιλιόμετρα βορειανατολικά της Ρώμης και η ταυτοποίηση της Ζωής Σοφίας Παλαιολογίνας και του καρδινάλιου Βησσαρίωνα, που διακρίνονται στο άκρο αριστερό της εικόνας, έγινε μόλις πρόσφατα από τους Ιταλούς ιστορικούς.

Ο γάμος μιας Παλαιολογίνας με ένα ηγεμόνα της Μόσχας πάντα έθελγε του Ρώσους, λόγω του ονόματος των Παλαιολόγων. Ο ζωγραφικός αυτός πίνακας που απεικονίζει τους γάμους της Σοφίας και του Ιβάν φιλοτεχνήθηκε από τον Αρμένιο ζωγράφο Μέγερ Μανούκοβιτς Αμπεγκγιάν (Мгер Манукович Абегян στα ρωσικά) 1909-1978.

Η Ελευθεροτυπία έγραψε στις 16/9/2008 για το βιβλίο «Ο Τελευταίος Παλαιολόγος», του Γιώργου Λεονάρδου.

2008-10-05T22:57:00.000-07:00

Αμέσως μετά την Αλωση ο ως άνω εικονιζόμενος Μεχμέτ ο Πορθητής αναθέτει στον επίσης ως άνω εικονιζόμενο Πατριάρχη Γεννάδιο την εκπροσώπηση των Ρωμαίων (των Ρουμ, όπως αποκαλούσαν οι Οθωμανοί τους υπόδουλους πλέον Χριστιανούς ανεξαρτήτως καταγωγής, Ελληνες, Βούλγαρους, Σέρβους, Αρμενίους, Ρουμάνους και άλλους) ενώπιον της Υψηλής Πύλης.Απαλλαγμένη πια η Εκκλησία απ' τη σκαιά σκιά των Καισάρων (όσον κι αν αυτή η σκιά ήταν ήδη από αιώνες σκιά του εαυτού της) από κρατική Εκκλησία των Βυζαντινών μεταμορφώθηκε σε τοποτηρητή των Οθωμανών. Ρόλο που στη σύγχρονη εποχή διεκδικεί, όταν ορισμένοι ιερείς εμφανίζουν εαυτούς ως «εθνάρχες» κι άλλα παρενδεδυμένα παρόμοια.

Εκ των Εσω

*** Πάνω από 100.000 αντίτυπα έχει πουλήσει η τριλογία για τους Παλαιολόγους (ιστορικό μυθιστόρημα) που έχει συγγράψει ο κ. Γιώργος Λεονάρδος, ο οποίος μαζί με την κυρία Λένα Μαντά είναι οι τιμώμενοι συγγραφείς στο 37ο Φεστιβάλ Βιβλίου στον πεζόδρομο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου.«Η εποχή είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα», λέει ο κ. Γιώργος Λεονάρδος στον κ. Μανώλη Πιμπλή («ΤΑ ΝΕΑ»). «Παλιότερα η λέξη "Ελληνας" ήταν συνώνυμη του ειδωλολάτρη, του περιθωριακού. Ορθοδοξία και Ελληνισμός ήταν έννοιες ασυμβίβαστες. Από την εποχή των Παλαιολόγων, η Αρχαία Ελλάδα και η ελληνική φιλοσοφία άρχισαν να γίνονται αποδεκτές. Η λέξη "Ελλάδα", που γεωγραφικά προσδιόριζε μάλλον την Πελοπόννησο, άρχισε να χρησιμοποιείται ευρύτερα. Δεν είναι τυχαίο ότι στο Δεσποτάτο του Μοριά, με δεσπότη έναν Παλαιολόγο, δίδαξε ο Γεώργιος Γεμιστός και ότι εκεί εμφορούνταν από την προφητική ιδέα ότι "αν πέσει το Βυζάντιο, η απελευθέρωση θα ξεκινήσει από τον Μοριά"».Ξεκινώντας την τριλογία απ' τον Μιχαήλ Η' Παλαιολόγο, ο οποίος ανεκατέλαβε την Πόλη στα 1261 και περνώντας από την ταραγμένη εποχή των εμφυλίων, που αποδυνάμωσαν το κράτος, ο κ. Γιώργος Λεονάρδος φθάνει στην κορύφωση του δράματος, την πτώση της Πόλης.Είναι πολύ ενδιαφέρον το ότι στο έργο φωτίζονται ιδιαιτέρως παράμετροι της ιστορίας, που στην «εθνική αφήγηση» για την τραγωδία «υποφωτίζονται», καθώς χαρακτηριστικά δηλώνει ο συγγραφέας. Γνωστά στους φιλίστορες, άγνωστα στους πολλούς, χρήσιμο είναι να τα μάθουν όσο το δυνατόν περισσότεροι:* «Ποιοι υπερασπίστηκαν την Πόλη: Η αλήθεια είναι πως οι μισοί ήταν Βενετοί, επειδή διακρίνονταν στην άμυνα, αλλά και πολλοί Οθωμανοί.* Ποια κερκόπορτα; Η συνοικία (πολίδα) κοντά στο Φανάρι -ήταν φάρος για τα πλοία- συνθηκολόγησε μόνη της και μαζί με άλλες δύο συνοικίες άνοιξαν τις πύλες. Οι Φαναριώτες έγιναν δε ιθύνουσα τάξη του νέου καθεστώτος.* Ο ρόλος των Ρωμιών: Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος κατέγραψε 6.000 άντρες ικανούς να πολεμήσουν, την ώρα που στα μοναστήρια καταγράφονταν 60.000 μοναχοί, που απέφευγαν τη στράτευση. Στο τέλος, σφαγιάστηκαν κι αυτοί.* Ο ρόλος των μοναχών: Τη νύχτα οι αμυνόμενοι ξαναέχτιζαν τα τείχη, μετά τους βομβαρδισμούς. Ο Παλαιολόγος ζητούσε σ' αυτό τη βοήθεια των μοναχών αλλά εκείνοι απαιτούσαν μεροκάματα. Οταν εισέβαλαν οι Τούρκοι, βρήκαν θαμμένα στα λαγούμια ενός μοναστηριού 20.000 χρυσά δουκάτα.* Οι ευθύνες των Παλαιολόγων: Οι Παλαιολόγοι έφερναν μισθοφόρους πολεμιστές από την Ανατολή, οι οποίοι μετά παρέμεναν. Μια μέρα ξύπνησαν και ήταν πια περικυκλωμένοι από Τούρκους.* Εκκλησιαστική προδοσία: Ο πραγματικός ρόλος του Πατριάρχη Γενναδίου μπορεί να χαρακτηριστεί προδοτικός. Συνομιλητής του πολιορκητή Μωάμεθ, κατέληξε να πει: "Αυτόν τον καλό άνθρωπο, τον Μεχμέτ (Μωάμεθ), μας τον έστειλε ο Θεός για να μας σώσει από τις αμαρτίες μας"».

Τα «ΝΕΑ» έγραψαν στις 15 Σεπτεμβρίου 2008 για τον Γιώργο Λεονάρδο και το ιστορικό μυθιστόρημά του, «Ο Τελευταίος Παλαιολόγος», το κατωτέρω άρθρο:

2008-10-05T22:50:00.000-07:00

Προδοσία, ξεπούλημα και άλλες βυζαντινές ιστορίες
Του Μανώλη Πιμπλή
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Δευτέρα 15 Σεπτεμβρίου 2008
«Υπήρχαν πολλοί λόγοι που με ώθησαν να γράψω για τους Παλαιολόγους», λέει στα «ΝΕΑ» ο συγγραφέας ιστορικών μυθιστορημάτων Γιώργος Λεονάρδος. «Πρώτα πρώτα το γεγονός ότι δεν έχει γραφτεί σχεδόν τίποτα. Με εξαίρεση τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, για τους υπόλοιπους η βιβλιογραφία είναι φτωχή. Μόνο για τον Μιχαήλ έχει γραφτεί μία μονογραφία στο Γέιλ από τον Ντίμη Γιαννακόπουλο. Για τους επόμενους τίποτα. Υπάρχει ένα κάπως ειδικό βιβλίο για την εξωτερική πολιτική του Ανδρόνικου Β΄ Παλαιολόγου και βέβαια ό,τι έχει γραφτεί στο πλαίσιο της γενικής Ιστορίας του Βυζαντίου από τους Νίκολ και Ράνσιμαν . Αλλά η εποχή είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Παλιότερα η λέξη "Έλληνας" ήταν συνώνυμη του ειδωλολάτρη, του περιθωριακού. Ορθοδοξία και Ελληνισμός ήταν έννοιες ασυμβίβαστες. Από την εποχή των Παλαιολόγων, η Αρχαία Ελλάδα και η ελληνική φιλοσοφία άρχισαν να γίνονται αποδεκτές. Η λέξη "Ελλάδα", που γεωγραφικά προσδιόριζε μάλλον την Πελοπόννησο, άρχισε να χρησιμοποιείται ευρύτερα. Δεν είναι τυχαίο ότι στο Δεσποτάτο του Μοριά, με δεσπότη έναν Παλαιολόγο, δίδαξε ο Γεώργιος Γεμιστός και ότι εκεί εμφορούνταν από την προφητική ιδέα ότι "αν πέσει το Βυζάντιο, η απελευθέρωση θα ξεκινήσει από τον Μοριά". Ξεκίνησα με τον Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγο γιατί τον θεωρούσα αδικημένο», λέει ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Γιώργος Λεονάρδος. «Ήταν εκείνος που ανακατέλαβε την Κωνσταντινούπολη από τους Φράγκους. Συνέχισα με τους ενδιάμεσους Παλαιολόγους και τους μεταξύ τους Εμφυλίους, έχοντας λίγο στο μυαλό μου και τον πρόσφατο δικό μας Εμφύλιο. Ολοκλήρωσα την τριλογία με τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο και όσα συνέβησαν λίγο πριν αλλά και μετά την Άλωση. Ταξίδεψα για τον σκοπό αυτό σε Βενετία, Ρώμη, Κωνσταντινούπολη,
Η τριλογία για τους Παλαιολόγους που έγραψε ο Γιώργος Λεονάρδος αθροιστικά ξεπέρασε τα 100.000 αντίτυπα
για να χρησιμοποιήσω νέα στοιχεία και να διαβάσω την Ιστορία και με τα μάτια των άλλων». Σε μια ιταλική πόλη 100 χλμ. Βόρεια της Ρώμης, το Βιτέρμπο, όπου επίσης ταξίδεψε ο Γιώργος Λεονάρδος, κρύβεται πιθανόν η απάντηση για την καταγωγή των Παλαιολόγων. Στο δημαρχείο υπάρχουν δύο πορτρέτα: του Remigius Lelius, προγόνου, όπως λένε, των Παλαιολόγων και του Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγου. Την πόλη είχε επισκεφτεί και ο Ιωάννης Παλαιολόγος, θεωρείται δε ότι το όνομά της προέκυψε από τις λέξεις vetus verbum που σημαίνουν «Παλαιός λόγος».

ο συγγραφεας που ζωντανευει την ιστορια

2008-09-09T23:01:00.000-07:00

Με το Ιστορικό Μυθιστόρημα μαθαίνεις Ιστορία. Έτσι την έμαθα κι εγώ. Ψάχνοντας στοιχεία για να συγγράψω ένα ιστορικό μυθιστόρημα. Οπότε διαβάζοντας ιστορικό μυθιστόρημα βρίσκεις έτοιμα τα ιστορικά στοιχεία που σε ενδιαφέρουν. Και είναι και εύπεπτα. Τα μαθαίνεις ευχάριστα, ίσως και ψυχαγωγούμενος, διαβάζοντας μια αληθινή ανθρώπινη ιστορία με χαρακτήρες ανθρώπων που υπήρξαν και γεγονότα που συνέβησαν. Γιατί οι άνθρωποι δημιουργούν την Ιστορία. Ποτέ η Ιστορία τους ανθρώπους...

25/10/2008

Μεσονύχτιος Ήλιος

Στο Βόρειο Πόλο το καλοκαίρι δεν υπάρχουν μαύρα μεσάνυχτα... Μόνο άσπρα. Ο ήλιος του μεσονυχτίου τα μετατρέπει σε... μέρα μεσημέρι.

Μερικές ακόμα φωτογραφίες από το Βόρειο Πόλο